เนื้อหา เรื่อง ไข้ในทารกและเด็ก

ไข้ในทารกและเด็ก

       การมีไข้ปกติจะเกิดขึ้นกับเด็กเล็ก ๆ ได้แทบทุกคนเป็นปกติ  ไม่ได้ถือว่าเป็นโรค หากขาดการดูแลช่วยเหลือที่ไม่เหมาะสมเด็กก็อาจเกิดภาวะฉุกเฉินนำมาซึ่งอันตรายต่อเด็กได้  อาการไข้  คือ การที่อุณหภูมิในร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงสูงกว่าปกติ เป็นเหมือนสัญญาณบอกว่าระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายกำลังทำงานตามหน้าที่ปกติ  การมีไข้ต่ำๆ มักจะไม่มีอันตรายรุนแรง แต่หากระดับอุณหภูมิสูงขึ้นถึง 39-40 องศาเซลเซียส อาจทำให้เกิดเป็นลมชักได้ 

โดยทั่วไป อุณหภูมิร่างกายที่สูงมากกว่า 37.5 องศาเซลเซียส ถือว่า กำลังเป็นไข้ ถ้าสูงไม่เกิน 38 องศาเซลเซียส จะเรียกว่า “ไข้ต่ำ” แต่ถ้าสูงเกิน 38 องศาเซลเซียส ถือว่าไข้สูง และถ้าเกิน 41.5 องศาเซลเซียส จะถือว่าไข้สูงอย่างรุนแรง ซึ่ง จัดว่าเป็นอันตายที่สุด

       สาเหตุของไข้นอกเหนือจากการติดเชื้อโรคแล้ว ยังพบได้จากการแพ้ยา ซึ่งเป็นปฏิกิริยาหลังจากได้รับยา วัคซีนหรือ เลือด หรือภาวะที่ร่างกายขาดน้ำจากท้องเสียหรืออาเจียนมากๆ รวมถึงสาเหตุอื่นๆ เกิดจากการกระตุ้นของเหตุผิดปกติบางอย่างในร่างกาย อย่างมะเร็งต่อมน้ำเหลือง   หรือเกิดจาก ความผิดปกติในสมองโดยตรง เช่น เนื้องอกในสมอง เส้นเลือดในสมองแตก เป็นต้น

เมื่อใดที่ควรพาเด็กไปพบแพทย์ ในทารกและเด็กซึ่งยังมีภูมิคุ้มกันต่ำ การมีไข้ถือเป็นเรื่องที่ควรต้องระมัดระวังเป็นอย่างมากโดยเฉพาะทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือน หรือเด็กช่วงอายุ 6 เดือน ถึง 6 ปี  ที่เคยชักเมื่อมีไข้สูงและมีอาการไข้ที่อุณหภูมิร่างกาย 38 องศาหรือสูงกว่า ควรรีบไปพบแพทย์ทันที และ เด็กที่มีอายุน้อยกว่า 2 ขวบ มีไข้สูงมากกว่า 1 วัน หรือเด็กที่มีอายุ 2 ขวบขึ้นไป ที่มีไข้ไม่ลดลงภายใน 2-3 วัน หรือมีอาการไข้ต่อเนื่อง หรือไข้ขึ้นๆ ลงๆ นานเกิน 3-4 วัน ก็ควรพาไปพบแพทย์

วิธีเช็ดตัวลดไข้

เมื่อเด็กเริ่มมี ไข้ต่ำๆ การดูแลในขณะมีไข้ ต้องให้ความระมัดระวังและเฝ้าระวังเป็นพิเศษ โดยเช็ดตัวและให้ยาลดไข้เพื่อป้องกันไม่ให้ไข้สูงเพิ่มขึ้น ถ้าเด็กมีไข้สูงมาก การให้ยาลดไข้จะไม่ค่อยได้ผลการเช็ดตัวลดไข้เป็นการดูแลที่สำคัญป้องกันไม่ให้อาการไข้สูงจนทำให้เกิดการชักได้ วิธีปฏิบัติมีดังนี้

1.   เตรียมอุปกรณ์ กะละมังหรืออ่างน้ำขนาดความจุประมาณ 5 ลิตร

2.   น้ำที่จะใช้เช็ดตัว ควรเป็นน้ำธรรมดา มีอุณหภูมิน้ำ  29.4 – 35 องศาเซลเซียส อาจผสมน้ำร้อนประมาณ 200 ซีซี. หรือ 1 แก้ว เพื่อให้อุณหภูมิน้ำไม่เย็นมากเกินไป

3.   ใช้ผ้าเช็ดตัว/ผ้าขนหนู ขนาดใหญ่กว่าตัวเด็กเล็กน้อย รองใต้ตัวเด็กหรือทารก  

4.   ใช้ผ้าขนหนูที่นุ่มๆชุบน้ำพอหมาด เช็ดให้ทั่วทั้งลำตัวด้านหน้า หลัง แขนและขา เพื่อช่วยระบายความร้อนตามผิวหนังทั่วทั้งตัว

5.   ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำหมาดวางตามบริเวณซอกคอ ข้อพับแขน ขาและรักแร้เป็นระยะ และหมั่นเปลี่ยนชุบน้ำหมาด เพื่อช่วยดูดซับความร้อน

6.   การเช็ดตัวควรกระทำได้บ่อยๆถ้าไข้ยังไม่ลด และหลังการเช็ดตัว  เมื่อทารกมีอุณหภูมิกายต่ำกว่า 37 องศาเซลเซียส ให้ทำการให้ความอบอุ่นแก่เด็ก โดยสวมเสื้อผ้าที่ทำจากผ้าฝ้ายบางๆ หากเป็นทารก ให้ห่อตัว โดยเฉพาะส่วนศีรษะ ดังภาพ ห่อหุ้มศีรษะ ห่อด้วยผ้าขนหนู เนื่องจากส่วนศีรษะมีพื้นที่ผิวกายคิดเป็นสัดส่วนถึง 30 เปอร์เซ็นต์ของร่างกาย จนกระทั่งอุณหภูมิปกติหรือใกล้เคียงปกติ

7.   ขณะเช็ดตัวลดไข้ หากเด็กมีอาการเริ่มหนาวสั่น ให้หยุดเช็ดตัวทันที ซับตัวให้แห้งและ ห่มด้วยผ้าห่มหรือผ้าขนหนูที่แห้ง จนกระทั่งหยุดสั่น ควรวัดอุณหภูมิของเด็กทุก 10 – 15 นาที


แก้ไขครั้งสุดท้าย: Tuesday, 28 May 2019, 1:37PM